โครงการศึกษาเพื่อจัดทำแผนแม่บทการพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ

หลักการเหตุผล

ตามที่รัฐบาลได้ประกาศนโยบายปรับโครงสร้างเศรษฐกิจอุตสาหกรรม โดยพัฒนาพื้นที่อุตสาหกรรมที่มีอยู่ และพื้นที่อุตสาหกรรมใหม่เพื่อรองรับการลงทุนด้านอุตสาหกรรม โดยลดผลกระทบที่จะเกิดต่อสิ่งแวดล้อมและสามารถอยู่ร่วมกับประชาชนได้อย่างยั่งยืน พอเพียง ในการสร้างสมดุลระหว่างการอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม บนแนวทางของความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการใช้องค์ความรู้ทั้งทางวิชาการ และภูมิปัญญาท้องถิ่นประกอบการตัดสินใจ โดยคำนึงถึงความถูกต้องและเป็นธรรม ในการสร้างภูมิคุ้มกันแก่ฐานทรัพยากรธรรมชาติและคุณภาพสิ่งแวดล้อม เพื่อส่งผลให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืนที่เป็นการสมประโยชน์  (Win-Win) ต่อการพัฒนาในหลายมิติ ทั้งมิติด้านกายภาพ มิติเศรษฐกิจ มิติสังคม มิติสิ่งแวดล้อม และมิติการบริหารจัดการ ซึ่งการประยุกต์ใช้แนวคิดดังกล่าวต้องพิจารณาบริบทการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างรอบด้าน โดยเฉพาะบริบทของการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นจากแรงกดดันของกระแสแนวคิดและสถานการณ์ต่างๆ ทั้งภายในและภายนอกประเทศ ที่ส่งผลให้การสร้างภูมิคุ้มกันในมิติต่างๆ ที่เกี่ยวข้องทวีความสำคัญยิ่งขึ้น นอกจากนี้ ยังต้องพิจารณาถึงเหตุปัจจัยที่ก่อให้เกิดการขาดสมดุลในการพัฒนา และความเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่ผ่านมา ซึ่งส่งผลให้ต้องเร่งบูรณาการการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเพื่อให้ผสมผสานกับการพัฒนาประเทศในด้านอื่นๆ ที่จะนำไปสู่การสร้างสมดุลและการพัฒนาที่ยั่งยืนอย่างแท้จริง อีกทั้งแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 11 (พ.ศ.2555-2559) ได้เน้นการบริหารจัดการการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า มุ่งลดปริมาณมลพิษเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการของเสีย  พัฒนาระบบการจัดการของเสียอันตรายขยะอิเล็กทรอนิกส์ ลดความเสี่ยงอันตรายการเกิดอุบัติภัยจากการรั่วไหลของสารเคมี พัฒนาระบบเตือนภัยการแจ้งเหตุฉุกเฉิน และระบบการจัดการเมื่อเกิดอุบัติภัยด้านมลพิษ โดยปรับโครงสร้างการผลิตของประเทศและพฤติกรรมการบริโภคเพื่อเตรียมพร้อมไปสู่สังคมคาร์บอนต่ำและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเพื่อลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกพัฒนาเมืองที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม  แนวคิดการพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศเกิดจากการเจริญเติบโตอย่างก้าวกระโดดของอุตสาหกรรมทำให้สิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรม เกิดปัญหาด้านสังคม ประเทศชาติต้องใช้งบประมาณในการแก้ไขปัญหาทั้งสองด้านอย่างมากมาย จึงได้มีการพิจารณาทำให้การพัฒนาอุตสาหกรรมเชิงนิเวศของประเทศเกิดความสมดุลระหว่างเศรษฐกิจอุตสาหกรรม สิ่งแวดล้อม และสังคมชุมชน  โดยทั่วไประยะแรกเป็นการแก้ปัญหาอุตสาหกรรม ต่อมาเป็นการพัฒนาชุมชนและสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาอุตสาหกรรมอย่างยั่งยืน  กระทรวงอุตสาหกรรมจึงได้ส่งเสริมการพัฒนาอุตสาหกรรมของประเทศไทยให้เป็นไปในแนวทางอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ (Eco Industry) และอุตสาหกรรมสีเขียว (Green Industry) ซึ่งเน้นการพัฒนาเมืองให้มีความเจริญเติบโตด้านเศรษฐกิจควบคู่ไปกับการอนุรักษ์และส่งเสริมความยั่งยืนทางด้านสังคม ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม โดยมีอุตสาหกรรมเป็นปัจจัยหลักในการขับเคลื่อนซึ่งเน้นคุณลักษณะ 5 มิติ คือ กายภาพ เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม สังคม และการบริหารจัดการ

 

วัตถุประสงค์

1. เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานและสภาพปัญหาของพื้นที่เป้าหมายประกอบด้วย เมืองที่มีการพัฒนาอุตสาหกรรมหนาแน่น และเมืองที่มีศักยภาพในการพัฒนาอุตสาหกรรมในอนาคต เพื่อดำเนินการให้เป็นเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศต่อไป ตามยุทธศาสตร์ภาครัฐ และสอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ  ฉบับที่ 11 (พ.ศ.2555-2559)

2.เพื่อศึกษาและจัดทำแผนแม่บทเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศในพื้นที่ที่มีความเหมาะสมตามผลการคัดเลือกเมืองที่มีความเหมาะสมในการจัดทำแผนแม่บทเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ ตามที่คณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่      31 มีนาคม 2556 มอบหมายให้กระทรวงอุตสาหกรรม โดยกรมโรงงานอุตสาหกรรมร่วมกับกระทรวงมหาดไทย และกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจัดตั้งคณะทำงานเพื่อศึกษารูปแบบการจัดทำเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศและจัดทำแผนการยกระดับนิคมอุตสาหกรรมเข้าสู่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ ประกอบด้วย จังหวัดสมุทรปราการ จังหวัดสมุทรสาคร จังหวัดระยอง จังหวัดฉะเชิงเทรา และจังหวัดปราจีนบุรี เพื่อเสนอคณะรัฐมนตรีพิจารณาต่อไป

3. เพื่อส่งเสริมความรู้ความเข้าใจในการพัฒนาอย่างมีส่วนร่วมในการดำเนินงานเพื่อพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศของทุกภาคส่วน ตลอดจนผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ได้แก่ หน่วยงานราชการส่วนกลาง ส่วนภูมิภาคและ        ส่วนท้องถิ่น ผู้ประกอบการ ประชาชน

 

กลุ่มเป้าหมาย

1. พื้นที่เมืองอุตสาหกรรมที่มีความหนาแน่นและเมืองที่มีศักยภาพในการพัฒนาอุตสาหกรรมในอนาคตจำนวน15 จังหวัด ได้แก่ สมุทรปราการ สมุทรสาคร นครปฐม ระยอง ปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา ชลบุรี พระนครศรีอยุธยา ลำพูน ขอนแก่น นครราชสีมา สระบุรี พิษณุโลก สุราษฎร์ธานี และสงขลา

2. พื้นที่ศึกษาในการจัดทำแผนแม่บทเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ จำนวน 5 จังหวัด ได้แก่ สมุทรปราการ สมุทรสาคร ระยอง ปราจีนบุรี และฉะเชิงเทรา

 

ขอบเขตการดำเนินการ (โดยย่อ)

1. จัดทำรายละเอียดแผนการศึกษาข้อมูลพื้นฐานและประเด็นปัญหาการพัฒนาเมืองในพื้นที่ศึกษา 15 จังหวัด (ตามข้อ 3.1) อาทิ ลักษณะทางกายภาพ ภูมิศาสตร์ ที่ตั้งชุมชน การใช้ประโยชน์พื้นที่  ลักษณะทางสังคมและเศรษฐกิจ สุขภาพอนามัยและความปลอดภัย คุณภาพสิ่งแวดล้อม  ข้อมูลโรงงาน และข้อมูลการคมนาคมขนส่งตลอดจนนโยบาย/ยุทธศาสตร์ในการพัฒนาจังหวัด เป็นต้น และแผนการดำเนินงานเพื่อศึกษาจัดทำแผนแม่บท เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศจำนวน 5 จังหวัด (ตามข้อ 3.2) ซึ่งมีรายละเอียดแนวทางและขั้นตอนการดำเนินงานโครงการที่ระบุรายละเอียด ขั้นตอนวิธีการ และระยะเวลาที่ครอบคลุมทุกกิจกรรมภายใต้โครงการ

2. ศึกษารวบรวมข้อมูลพื้นฐานและวิเคราะห์ปัญหาสถานการณ์ปัจจุบันและสภาพปัญหาการพัฒนาอุตสาหกรรมและการพัฒนาเมืองของพื้นที่ศึกษาจำนวน 15 จังหวัด โดย 5 จังหวัดที่จัดทำแผนแม่บทพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศให้ครอบคลุมรายละเอียดแนวทางการดำเนินงานทั้ง 5 มิติ คือ กายภาพ เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม สังคม และการบริหารจัดการ พร้อมทั้งจัดลำดับความสำคัญในพื้นที่ที่มีศักยภาพในการจัดทำแผนแม่บทเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ เพื่อประกอบการพิจารณา และดำเนินการพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศต่อไป

3. จัดกิจกรรมและงานประชาสัมพันธ์เปิดตัวโครงการ เพื่อเผยแพร่ข้อมูลความรู้ด้านการพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ และการดำเนินโครงการศึกษาเพื่อจัดทำแผนแม่บทฯ รวมทั้งกระตุ้นให้เกิดการมีส่วนร่วมและการยอมรับจากทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ หน่วยงานราชการส่วนกลาง ส่วนภูมิภาคและท้องถิ่น ผู้ประกอบการ ตลอดจนสาธารณชนและผู้สนใจทั่วไป 

4. ศึกษาและวิเคราะห์ จัดทำแผนแม่บทพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศในพื้นที่ 5 จังหวัด ประกอบด้วยขั้นตอนการศึกษา ดังนี้

4.1 ศึกษารวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก สภาพแวดล้อมทางกายภาพ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สภาพเศรษฐกิจและสังคม ตลอดจนแผนยุทธศาสตร์และความต้องการพัฒนาของจังหวัด เพื่อเป็นข้อมูลสำหรับการจัดทำแผนแม่บทการพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ

4.2 จัดประชุมรับฟังความคิดเห็น(Eco Forum)ครั้งที่ 1 เพื่อให้ความรู้และร่วมวิเคราะห์ข้อมูลประเด็นปัญหาและเสนอแนวทาง/โครงการ/แผนงานดำเนินการเกี่ยวกับการพัฒนาให้เข้าสู่เมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศเพื่อการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน  นำเสนอแนวทางการจัดทำร่างแผนแม่บทฯ ในการพัฒนาอุตสาหกรรมที่เหมาะสมกับพื้นที่ โดยต้องมีการรับฟังความคิดเห็นจากหน่วยงานราชการส่วนกลาง ส่วนภูมิภาคและท้องถิ่น ผู้มีส่วนได้เสียและผู้ที่เกี่ยวข้อง

4.3 จัดทำร่างแผนแม่บทการพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศในพื้นที่ 5 จังหวัด เพื่อเสนอคณะทำงานที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนารูปแบบเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ

4.4 จัดประชุมรับฟังความคิดเห็น (Eco Forum)ครั้งที่ ๓ เพื่อนำเสนอร่างแผนแม่บทการพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศฉบับสมบูรณ์ในพื้นที่ 5จังหวัด ภายใต้ประเด็นการพัฒนา กลยุทธ์ เป้าหมายแผนงาน/โครงการระยะสั้น ระยะกลาง ระยะยาว และระบุตัวชี้วัดของแผนงาน/โครงการต่างๆ เพื่อติดตามความสำเร็จและความก้าวหน้าของการดำเนินการตามแผนแม่บทฯ เพื่อเผยแพร่ต่อสาธารณะชน

 

ประโยชน์ที่จะได้รับ

1. ผลการศึกษาข้อมูลพื้นฐานและประเด็นปัญหาเพื่อรองรับการพัฒนาให้เป็นเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศสำหรับเมืองที่มีอุตสาหกรรมหนาแน่นและเมืองที่มีศักยภาพในการพัฒนาอุตสาหกรรมในอนาคต จำนวน

15 จังหวัด ได้แก่ สมุทรปราการ สมุทรสาคร นครปฐม ระยอง ปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา ชลบุรี พระนครศรีอยุธยา ลำพูน ขอนแก่น นครราชสีมา สระบุรี พิษณุโลก สุราษฎร์ธานี และสงขลา

2. แผนแม่บทเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ จำนวน 5 จังหวัดตามมติคณะรัฐมนตรี และเสนอคณะรัฐมนตรี   เพื่อทราบต่อไป ได้แก่ สมุทรปราการ สมุทรสาคร ระยอง ปราจีนบุรี และฉะเชิงเทรา

3. หน่วยงานราชการส่วนกลาง ส่วนภูมิภาคและส่วนท้องถิ่น ผู้ประกอบการ และภาคสังคม รวมทั้งผู้มีส่วนเกี่ยวข้องได้มีส่วนร่วมในการศึกษาวิเคราะห์ข้อมูลและปัญหาการพัฒนาเมือง เพื่อการพัฒนาให้เป็นเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ โดยมีอุตสาหกรรมเป็นปัจจัยหลักในการขับเคลื่อนการพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ

 

ระยะเวลาดำเนินโครงการ

16 มิ.ย. 2557 ถึง 16 เม.ย. 2558

ผู้ดำเนินการโครงการ

สถาบันสิ่งแวดล้อมอุตสาหกรรม สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย

The Japan Research Institute, Limited

หน่วยงานสนับสนุนโครงการ

กรมโรงงานอุตสาหกรรม

ผู้สนับสนุนงบประมาณ

กรมโรงงานอุตสาหกรรม

ผู้รับผิดชอบโครงการ

สถาบันสิ่งแวดล้อมอุตสาหกรรม สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย

อัลบั้มภาพ

P1270931-resize.jpg
P1270878-resize.jpg
P1270921-resize.jpg
P1270704-resize.jpg
P1270760-resize.jpg
P1270741-resize.jpg
P1270857-resize.jpg
P1270793-resize.jpg
P1270771-resize.jpg
P1270900-resize.jpg
  • P1270931-resize.jpg
  • P1270878-resize.jpg
  • P1270921-resize.jpg
  • P1270704-resize.jpg
  • P1270760-resize.jpg
  • P1270741-resize.jpg
  • P1270857-resize.jpg
  • P1270793-resize.jpg
  • P1270771-resize.jpg
  • P1270900-resize.jpg

 

ดาวน์โหลดข้อมูลเพิ่มเติม

  • การจัดทำแผนแม่บทการพัฒนาเมืองอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ
  • CSR ในมุมมองของอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ
  • อุตสาหกรรมเชิงนิเวศไม่ยากอย่างที่คิด

Back to top